مهر میلیونی با فرم‌های دیررس

به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»؛ هر سال با نزدیک شدن به مهر، فهرست هزینه‌های بازگشایی مدارس برای خانواده‌ها بلندتر می‌شود. در این میان، لباس فرم که روزگاری یکی از اقلام فرعی این فهرست بود، حالا به یکی از سرفصل‌های اصلی هزینه تبدیل شده است.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد قیمت روپوش مدارس بسته به مقطع، جنس پارچه و نوع مدرسه، از حدود یک میلیون تومان آغاز می‌شود و در برخی موارد تا 5 میلیون تومان هم می‌رسد. این رقم در حالی است که بسیاری از خانواده‌ها همزمان با هزینه کیف، کفش، نوشت‌افزار و سرویس مدرسه دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

گرانی‌ای که از جیب خانواده‌های کارگری هم سر در می‌آورد

فشار قیمت‌ها اما برای همه خانواده‌ها یکسان نیست. والدینی که غالباً کارگران فصلی و روزمزد هستند، از افزایش همزمان هزینه سرویس و لباس فرم گلایه کرده‌اند.

به گفته آن‌ها، هزینه سرویس مدارس از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان سال گذشته به ۳ میلیون تومان رسیده و افزایش قیمت لباس فرم نیز فشار مالی مضاعفی را بر آن‌ها وارد کرده است.

یک پدر کارگر می‌گوید: درآمد ما ماه به ماه تغییر می‌کند. نمی‌توانیم مثل کسی که حقوق ثابت دارد، برای مهر از قبل پس‌انداز کنیم. امسال هم سرویس گران شد، هم لباس فرم؛ دیگر برای لوازم‌التحریر چیزی نمانده است. این خانواده‌ها می‌گویند تداوم این روند می‌تواند کیفیت تحصیل فرزندانشان را تحت تأثیر قرار دهد، چون از یک سو آموزش کیفی هزینه دارد و از سوی دیگر توان مالی خانواده محدود است.

اجبار به خرید از فروشگاه خاص

در کنار قیمت، مسئله دیگری که صدای والدین را بلند کرده، الزام برخی مدارس به خرید لباس فرم از تولیدی یا فروشگاه مشخص است. آموزش‌وپرورش هرگونه اجبار به تهیه روپوش نو و معرفی فروشگاه خاص را غیرقانونی اعلام کرده و مسئولیت قیمت‌گذاری را بر عهده وزارت صمت گذاشته است.

اما گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد این الزام در عمل همچنان ادامه دارد. یکی از مادرانی که فرزندش در پایه هفتم یک مدرسه دولتی درس می‌خواند می‌گوید: مدرسه ما را به خرید لباس فرم از فروشگاهی که معرفی می‌کند، اجبار کرده است.

مادر دیگری نیز از اجبار به خرید فرم جدید به دلیل تغییر مدرسه فرزندش گلایه دارد، در حالی که برای فرزند دیگرش در پایه نهم چنین الزامی وجود نداشته است.

مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش‌وپرورش، عاطفه‌السادات مدبرنژاد، صراحتاً می‌گوید: خانواده‌ها نباید به خرید لباس از یک فروشگاه یا تولیدکننده خاص ملزم شوند و معرفی تولیدکنندگان مجاز نباید به «ایجاد انحصار یا محدود کردن حق انتخاب خانواده‌ها» منجر شود. با این حال، فاصله میان این اعلام رسمی و تجربه روزمره خانواده‌ها، همان چیزی است که گلایه‌ها را زنده نگه می‌دارد.

فرم سه‌ساله، اجرای یک‌ساله

سال گذشته وزیر آموزش‌وپرورش اعلام کرد که طرح و رنگ لباس فرم مدارس دست‌کم تا سه سال تغییر نخواهد کرد؛ تصمیمی که قرار بود هزینه‌های تکرارشونده را از دوش خانواده‌ها بردارد. دستورالعمل ابلاغی نیز از مدارس خواسته است از تغییر طرح و رنگ لباس در سال تحصیلی جدید خودداری کنند و استفاده مجدد از لباس سال قبل را در صورت مناسب بودن، مجاز دانسته است.

اما در عمل، برخی مدارس نه‌تنها فرم را تغییر می‌دهند، بلکه خانواده‌ها را زیر فشار می‌گذارند تا لباس قبلی را کنار بگذارند. یک مادر می‌گوید: «لباس سال گذشته دخترم هیچ عیبی ندارد، ولی مدرسه می‌گوید باید فرم جدید بخرید. نمی‌دانم این سه‌ساله بودن کجاست».

کارشناسان آموزش‌وپرورش نیز تأیید می‌کنند که مشکل فقط تغییر سالانه نیست؛ کیفیت پایین پارچه و قیمت نامتناسب هم سهم دارند. در بسیاری از مدارس، تأمین لباس فرم به محلی برای تأمین بخشی از هزینه‌های مدرسه تبدیل شده و در برخی موارد مدیران تولیدکنندگان خاصی را معرفی می‌کنند که خانواده‌ها ناچار به خرید از آن‌ها هستند.

فرم‌هایی که دیر می‌رسند

مشکل دیگری که مهر امسال را برای بعضی خانواده‌ها تلخ‌تر کرده، تأخیر در تحویل لباس فرم است. در حالی که حدود نیمی از مهرماه سپری شده بود، بخشی از دانش‌آموزان هنوز بدون لباس متحدالشکل در مدارس حاضر می‌شدند.

مادری درسمنان که فرزندش دانش‌آموز کلاس اول است، می‌گوید: بچه‌ام دو هفته با لباس معمولی به مدرسه رفت. هر روز می‌پرسید پس فرم من کو؟ من هم جوابی نداشتم.

 فرمی که باید ساده‌تر شود

لباس فرم به خودی خود یک ضرورت آموزشی است؛ اما وقتی قیمت آن به میلیون‌ها تومان می‌رسد، وقتی مدرسه خانواده را به فروشگاه خاصی حواله می‌دهد و وقتی لباس هنوز آماده نیست در حالی که سال تحصیلی شروع شده، دیگر نمی‌توان آن را فقط یک «هزینه» دانست.

خانواده‌ها می‌گویند حداقل انتظارشان این است که مقرراتی که خود آموزش‌وپرورش ابلاغ کرده، ثبات سه‌ساله فرم، ممنوعیت اجبار به فروشگاه خاص، و امکان استفاده از لباس سالم سال قبل در همه مدارس و برای همه خانواده‌ها به یک شکل اجرا شود. تا آن زمان، مهر هر سال با همان پرسش تکراری آغاز می‌شود: «امسال چقدر باید برای یک دست لباس فرم کنار بگذاریم؟»

انتهای خبر/