امامزاده ذوالفقار آرادان؛ جلوه‌گاه سوگ و سنت‌های کهن

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، محرم در استان سمنان با آداب و رسوم دیرینه‌ای گره خورده است که قرن‌هاست در جان و روح مردمان این دیار ریشه دوانده؛ آئینی که تنها یک عزاداری ساده نیست، بلکه بازنمایی حماسه‌ای است که در پهنه کویر، هر ساله با شور و حرارتی وصف‌ناشدنی بازخوانی می‌شود.

در حالی که شهرهای بزرگ استان با هیئت‌های متعدد حال و هوای خاص خود را دارند، در شهرستان‌های آرادان و گرمسار، این محرم است که در کالبد روستاها به شکلی ملموس‌تر و صمیمی‌تر جریان می‌یابد.

روستای تاریخی «امامزاده ذوالفقار» در این میان، یکی از کانون‌های اصلی حفظ و صیانت از این میراث معنوی است؛ جایی که سنت‌های عزاداری، آینه‌ای تمام‌نما از همدلی و ارادت اهالی به ساحت مقدس اباعبدالله الحسین(ع) محسوب می‌شود.

آرادان نیز رسومی دارد که در گذر زمان نه تنها غبار فراموشی به خود نگرفته، بلکه با همت پیرغلامان و جوانان، هر ساله پرشورتر از پیش برگزار می‌شود.

برای واکاوی این آئین‌ها، به سراغ عبدالله گلینی، از بزرگان و معتمدین روستای امامزاده ذوالفقار رفتیم تا از نزدیک، روایتگر گوشه‌ای از این حماسه‌آفرینی‌های محلی باشیم.

روستا در آستانه میزبانی از عزاداران

شهروند ِآرادانی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» با اشاره به اینکه از چند روز پیش از آغاز ماه، اهالی روستا به صورت خودجوش و با عزمی راسخ، فضای روستا را سیاهپوش می‌کنند، گفت: برافراشتن پرچم‌های سیاه و نصب کتیبه‌هایی با مضامین عاشورایی، نخستین گام در استقبال از این ماه است.

عبدالله گلینی ادامه داد: از روزهای آغازین دهه اول محرم، طنین نوحه‌های سنتی، صدای سنج و دمام و آئین‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی در فضای روستا می‌پیچد و خانه‌ها و حسینیه‌ها به پایگاه‌هایی برای ترویج فرهنگ ایثار تبدیل می‌شوند.

«سلام»؛ آیین دیرینه وحدت و همدلی

گلینی با اشاره به پیوند عمیق میان روستای امامزاده ذوالفقار و روستای همجوار، «عدل‌آباد»، بیان کرد: این رسم، پیوندی فراتر از جغرافیای روستاهاست. در شب نهم محرم، یعنی شب تاسوعا، هیئت عزاداری روستای عدل‌آباد به شکلی باشکوه و در حالی که به نوحه‌خوانی و زنجیرزنی مشغولند، وارد روستای ما می‌شوند.

وی تصربح کرد: مردم و هیئت‌های امامزاده ذوالفقار، در میانه راه و در چهارراه اصلی روستا به استقبال آن‌ها می‌روند. این لحظه ملاقات، یکی از تاثیرگذارترین صحنه‌های عزاداری در منطقه است؛ جایی که دو هیئت با ادای احترام به یکدیگر و نوحه‌خوانی مشترک، وحدت و یکپارچگی جامعه شیعی را به تصویر می‌کشند.

به گفته این معتمد آرادانی، این رسم، سال‌های سال است که به همین کیفیت برقرار بوده و پس از این آئین «سلام»، هیئت‌های عزادار با صرف غذای نذری که با نیت خالصانه اهالی تهیه شده، پذیرایی می‌شوند. این اطعام نه تنها یک سنت غذایی، بلکه نمادی از کرامت و میزبانی امام حسین(ع) است که در سفره‌های ساده روستایی تجلی می‌یابد.

پاسداشت پیرغلامان و خادمان فقید

گلینی با یادی از پیشکسوتان و خادمان فقید این آئین، اظهار کرد: «حسین مومنی» و مرحوم «بهبودی»  سال‌ها با مدیریت و درایت، چرخ‌های هیئت عزاداری را به حرکت در می‌آوردند.

این معتمد آرادانی تأکید کرد که این مراسم به همت این بزرگ‌مردان و خادمان بی‌ادعا پا گرفت و امروز به دستان جوانانِ توانمند روستا سپرده شده است که با شور و حرارت جوانی، پرچم این عزاداری را برافراشته نگه داشته‌اند.

پیوند ناگسستنی عزاداری با فرهنگ شهادت

گلینی با صدایی لرزان از ارادت، از شهدایی یاد کرد که خود پیش از شهادت، از سینه‌زنان و مداحان ثابت‌قدم هیئت‌ها بودند؛ کسانی که در همان چهارراه‌ها و حسینیه‌ها، درس آزادگی را مشق کرده بودند. «شهید علی‌اکبر» که قاری قرآن و از گردانندگان اصلی مراسم بود، در کنار «شهید محمدعلی گلینی» و «شهید جمشید گلینی» که از نخستین شهدای دفاع مقدس در سال ۱۳۵۹ بودند، در زمره این خادمان بودند. ذکر نام این شهدا در حین مراسم، گواهی است بر این حقیقت که نهضت امام حسین(ع) در طول تاریخ، همواره مسیر حق‌طلبی و دفاع از مظلوم را ترسیم کرده است.

تجدید بیعت با آرمان‌های حماسه حسینی

در نهایت، آئین‌های عزاداری در روستای امامزاده ذوالفقار، صرفاً تکرار یک سنت تاریخی نیست؛ بلکه تجدید بیعتی با آرمان‌های کربلا است. وقتی پای صحبت معتمدین روستا می‌نشینیم، آنچه بیش از همه در کلامشان متبلور است، عشق و ارادتی است که از نسل‌های گذشته به ارث رسیده و با چنگ و دندان حفظ شده است.

این مراسم، پاسخی است به ندای «هل من ناصر» امام حسین(ع) که هر ساله در فضای کویری و آرام آرادان می‌پیچد و به گوش تاریخ می‌رسد.

امامزاده ذوالفقار، با تکیه بر سنت‌های ناب و یاد شهدایِ ذاکرش، همچنان چراغ هدایتی است که در شب‌های تاسوعا و عاشورا، دلهای تشنه را به سوی نور حسینی رهنمون می‌کند.

انتهای خبر/